Zdrada a podział majątku po rozwodzie

„Skoro mnie zdradził, to chyba nic mu się nie należy!?”

To pytanie słyszę od osób, które po odkryciu zdrady zaczynają zastanawiać się nie tylko nad rozwodem, ale również nad tym, co stanie się z ich wspólnym majątkiem.

Trudno się dziwić. Jeśli przez kilkanaście lat wspólnie spłacaliście kredyt, urządzaliście mieszkanie i oszczędzaliście na przyszłość, a teraz okazuje się, że mąż lub żona od dłuższego czasu prowadził podwójne życie, wizja podzielenia wszystkiego po połowie może wydawać się zwyczajnie niesprawiedliwa.

Problem polega na tym, że prawo nie traktuje podziału majątku jako kary za zdradę. Nie oznacza to jednak, że niewierność małżonka i związane z nią okoliczności zawsze pozostają bez znaczenia.

Wyjaśniam, kiedy zdrada może wpłynąć na podział majątku po rozwodzie, czy można domagać się nierównych udziałów i co zrobić, jeśli małżonek wydawał wspólne pieniądze na nowy związek.

Czy zdrada wpływa na podział majątku?

Co do zasady – nie. Sam fakt, że mąż lub żona dopuścili się zdrady, nie oznacza automatycznie, że przy podziale majątku otrzymają mniej.

Zgodnie z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Oznacza to, że zasadniczo każdemu z nich przysługuje połowa wartości majątku zgromadzonego w czasie trwania wspólności majątkowej.

Dotyczy to między innymi wspólnie nabytego mieszkania, domu, oszczędności, samochodu czy innych składników majątku wspólnego.

Jeśli więc kupiliście mieszkanie za wspólne pieniądze, a następnie jedno z Was dopuściło się zdrady, nieruchomość nie staje się z tego powodu wyłączną własnością drugiego małżonka.

Warto też pamiętać, że równe udziały nie oznaczają konieczności fizycznego podzielenia każdego składnika majątku na pół. Możliwe jest na przykład przyznanie mieszkania jednemu z małżonków z obowiązkiem odpowiedniej spłaty drugiego.

Istnieją jednak sytuacje, w których okoliczności związane ze zdradą mogą mieć znaczenie dla rozliczeń majątkowych. Szczególnie wtedy, gdy romans wiązał się z wydawaniem wspólnych pieniędzy, ukrywaniem majątku albo zaniedbywaniem obowiązków wobec rodziny.

Czy winny małżonek dostaje mniej?

Wiele osób zakłada, że rozwód z orzeczeniem o wyłącznej winie drugiego małżonka automatycznie oznacza korzystniejszy podział majątku.

Tak jednak nie jest.

Orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia małżeńskiego i podział majątku to dwie odrębne kwestie. Sąd rozwodowy ustala, kto ponosi winę za rozpad małżeństwa, natomiast przy podziale majątku zastosowanie mają przede wszystkim przepisy dotyczące wspólności majątkowej i udziałów małżonków.

Może więc zdarzyć się sytuacja, w której mąż zostanie uznany za wyłącznie winnego rozwodu z powodu zdrady, ale przy podziale majątku nadal będzie mu przysługiwał udział wynoszący 50%.

Nie oznacza to jednak, że orzeczenie o winie jest całkowicie pozbawione znaczenia. W określonych okolicznościach może ono stanowić jeden z argumentów przemawiających za ustaleniem nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Nie wystarczy jednak samo wykazanie zdrady. Konieczna jest analiza również innych okoliczności, w szczególności stopnia przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku.

Wina za rozwód a udziały w majątku

Warto w tym miejscu przywołać interesujące orzeczenie Sądu Najwyższego z 16 listopada 2023 r. (sygn. II CSKP 1401/22).

Sąd Najwyższy wskazał, że przy ocenie tzw. ważnych powodów uzasadniających ustalenie nierównych udziałów nie należy z góry wykluczać okoliczności związanych z winą za rozkład pożycia małżeńskiego.

Dlaczego to istotne?

Ponieważ przez wiele lat w orzecznictwie podkreślano przede wszystkim kwestie związane z gospodarowaniem majątkiem i przyczynianiem się do jego powstania. Tymczasem Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że ocena ważnych powodów może obejmować również względy etyczne i okoliczności dotyczące relacji między małżonkami.

Nie oznacza to jednak wprowadzenia zasady, zgodnie z którą małżonek winny zdrady powinien otrzymać mniejszą część majątku.

Wina za rozpad małżeństwa może być istotna przy ocenie ważnych powodów, ale nie zastępuje drugiej przesłanki, czyli nierównego stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego.

Dlatego przed podjęciem decyzji o żądaniu nierównych udziałów warto przeanalizować nie tylko przyczyny rozpadu małżeństwa, lecz także sposób, w jaki oboje małżonkowie przez lata pracowali na wspólny majątek, zarządzali pieniędzmi i wykonywali obowiązki rodzinne.

Kiedy możliwe są nierówne udziały?

Polskie prawo przewiduje możliwość ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Nie jest to jednak rozwiązanie stosowane automatycznie ani w każdej sytuacji, w której jeden z małżonków zarabiał więcej.

Zgodnie z art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego konieczne jest wykazanie dwóch przesłanek:

1. Istnienia ważnych powodów, które uzasadniają odejście od zasady równych udziałów.
2. Nierównego stopnia przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego.

Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.

Przykładowo znaczenie może mieć sytuacja, w której jeden z małżonków przez dłuższy czas, mimo posiadanych możliwości, uchylał się od pracy, nie uczestniczył w utrzymaniu rodziny, trwonił wspólne środki albo przeznaczał je na cele niezwiązane z rodziną.

Nie oznacza to jednak, że osoba, która zarabiała mniej, automatycznie powinna otrzymać mniejszy udział.

Wychowywanie dzieci i prowadzenie domu również stanowi przyczynianie się do powstania majątku wspólnego. Jeśli jedno z małżonków zajmowało się dziećmi i domem, umożliwiając drugiemu rozwijanie kariery zawodowej, sąd musi uwzględnić także ten wkład.

W mojej praktyce zwracam szczególną uwagę na to, aby nie utożsamiać wysokości zarobków z rzeczywistym wkładem w budowanie majątku rodziny.

Samo stwierdzenie „to ja zarabiałem na wszystko” nie wystarczy do wykazania, że drugiemu małżonkowi należy się mniej.

Podobnie samo przekonanie, że zdradzający małżonek nie zasługuje na połowę majątku, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do wystąpienia z takim żądaniem.

Czy wydawanie pieniędzy na kochanka lub kochankę ma znaczenie?

Wyobraź sobie sytuację, w której po odkryciu zdrady dowiadujesz się, że przez ostatnie dwa lata mąż opłacał z Waszych wspólnych pieniędzy zagraniczne wyjazdy z nową partnerką, kupował jej prezenty i regularnie przelewał pieniądze.

Albo że żona, prowadząc romans, finansowała ze wspólnego konta kosztowne spotkania, wyjazdy i zakupy dla nowego partnera.

Czy te pieniądze po prostu przepadają?

Niekoniecznie.

Jeżeli małżonek przeznaczał środki należące do majątku wspólnego na cele osobiste, niezwiązane z potrzebami rodziny, może to mieć znaczenie przy późniejszym podziale majątku.

Trzeba jednak odróżnić dwie sytuacje.

Pierwsza dotyczy samej zdrady. Jeżeli małżonek nawiązał romans, ale nie wiązało się to z uszczuplaniem wspólnego majątku, nie oznacza to automatycznie powstania roszczenia majątkowego.

Druga dotyczy sytuacji, w której wspólne pieniądze były wydawane na potrzeby nowego partnera lub partnerki, kosztem majątku rodziny.

W takim przypadku warto ustalić, jakie kwoty zostały wydane, kiedy do tego doszło i z jakich środków finansowano wydatki.

Nie każdy wydatek związany z romansem będzie podlegał odrębnemu rozliczeniu. Znaczenie mają konkretne okoliczności, źródło pieniędzy oraz podstawa prawna zgłaszanego żądania.

Czy można rozliczyć pieniądze wydane poza rodziną?

W określonych sytuacjach tak. Nie oznacza to jednak, że każdy wydatek poniesiony przez niewiernego małżonka można po prostu dopisać do kwoty, którą ma zwrócić przy podziale majątku.

W praktyce konieczne jest ustalenie, czy doszło do bezpodstawnego uszczuplenia majątku wspólnego, rozporządzenia środkami bez uzasadnienia w potrzebach rodziny lub innego zachowania, które może stanowić podstawę odpowiedniego rozliczenia.

Przykładowo, jeśli małżonek wypłacił ze wspólnego konta kilkadziesiąt tysięcy złotych i przeznaczył je na potrzeby nowej partnerki, warto przeanalizować możliwość uwzględnienia tych środków w postępowaniu o podział majątku.

Nie można jednak zakładać, że sąd automatycznie zasądzi zwrot połowy wszystkich takich wydatków. Sposób rozliczenia zależy od ustalonych faktów i podstawy prawnej roszczenia.

Jakie dowody mogą mieć znaczenie?

Przede wszystkim dokumenty pozwalające ustalić przepływ pieniędzy, takie jak:

• wyciągi z rachunków bankowych i potwierdzenia przelewów;
• historia płatności kartą;
• dokumenty dotyczące darowizn lub przekazanych środków;
• potwierdzenia kosztownych zakupów, wyjazdów czy innych wydatków;
• korespondencja, która w legalny sposób znalazła się w Twoim posiadaniu i może pomóc wyjaśnić przeznaczenie pieniędzy.

Ważne jest również ustalenie, kiedy doszło do wydatków. Inaczej należy oceniać rozporządzanie środkami w czasie trwania wspólności majątkowej, a inaczej po jej ustaniu.

Jednym z błędów, przed którymi przestrzegam klientów, jest skupianie się wyłącznie na udowodnieniu zdrady, bez sprawdzenia, co działo się ze wspólnymi pieniędzmi.

Zdjęcia, wiadomości i inne dowody romansu mogą mieć znaczenie w sprawie rozwodowej, ale przy podziale majątku często znacznie ważniejsze okazują się dokumenty finansowe.

Dlatego przed złożeniem wniosku o podział majątku warto przeanalizować historię rachunków, ustalić, czy doszło do większych wypłat lub przelewów, i zastanowić się, jakie żądania rzeczywiście znajdują uzasadnienie w przepisach.

Zdrada a alimenty dla małżonka

Choć zdrada nie oznacza automatycznie utraty połowy majątku, może mieć znacznie bardziej bezpośrednie znaczenie w sprawie o alimenty między byłymi małżonkami.

Zasady te wynikają z art. 60 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Jeżeli rozwód został orzeczony z wyłącznej winy jednego z małżonków, a jego skutkiem jest istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może na jego żądanie zobowiązać małżonka wyłącznie winnego do przyczyniania się w odpowiednim zakresie do zaspokajania jego usprawiedliwionych potrzeb.

Co ważne, w takim przypadku małżonek niewinny nie musi znajdować się w niedostatku.

Przykładowo, jeśli przez wiele lat zajmowałaś się dziećmi i domem, a mąż rozwijał karierę zawodową i osiągał wysokie dochody, po rozwodzie Twoja sytuacja materialna może istotnie się pogorszyć.

Jeżeli rozwód został orzeczony z wyłącznej winy męża, mogą istnieć podstawy do dochodzenia alimentów na Twoją rzecz, nawet jeśli pracujesz i jesteś w stanie samodzielnie pokrywać podstawowe wydatki.

Nie oznacza to oczywiście, że każda osoba zdradzona otrzyma alimenty. Konieczne jest spełnienie ustawowych przesłanek, a sąd ocenia między innymi sytuację materialną małżonków i skutki rozwodu.

Warto też pamiętać, że w przypadku rozwodu bez orzekania o winie lub z winy obojga małżonków zasady dochodzenia alimentów są inne. Co do zasady konieczne jest wtedy wykazanie niedostatku, a obowiązek alimentacyjny podlega również odmiennym regułom dotyczącym czasu jego trwania.

Dlatego decyzję o tym, czy żądać rozwodu z orzeczeniem o winie, warto podejmować nie tylko przez pryzmat emocji, ale także możliwych konsekwencji prawnych i finansowych.

Czy warto walczyć o nierówne udziały po zdradzie?

Zdrada może całkowicie zmienić sposób, w jaki patrzysz na wspólnie zgromadzony majątek. Zrozumiałe jest, że po takim doświadczeniu podział wszystkiego po połowie może wydawać się niesprawiedliwy.

Jednak nie każde poczucie niesprawiedliwości przekłada się na możliwość uzyskania nierównych udziałów przed sądem.

Zanim zdecydujesz się na takie żądanie, warto ustalić, czy istnieją ku temu podstawy prawne i dowody. Postępowanie o podział majątku może być długie i kosztowne, zwłaszcza gdy spór dotyczy nieruchomości, przedsiębiorstwa, oszczędności albo rozliczeń między małżonkami.

W mojej pracy jako adwokatki zajmującej się rozwodami i podziałem majątku zaczynam od przeanalizowania tego, co rzeczywiście wchodzi w skład majątku wspólnego, w jaki sposób małżonkowie przyczyniali się do jego powstania oraz czy istnieją podstawy do zgłoszenia dodatkowych roszczeń.

Nie zawsze rekomenduję występowanie o nierówne udziały. Czasami znacznie ważniejsze okazuje się prawidłowe ustalenie składu i wartości majątku, rozliczenie nakładów albo wykazanie, że drugi małżonek uszczuplił wspólne oszczędności.

Celem nie powinno być ukaranie drugiego małżonka za zdradę, lecz uzyskanie możliwie korzystnego i prawidłowego rozliczenia majątkowego.

Podział majątku po zdradzie – skonsultuj swoją sytuację z adwokatem w Krakowie

Jeśli jesteś w trakcie rozwodu lub przygotowujesz się do podziału majątku i zastanawiasz się, czy zdrada drugiego małżonka może wpłynąć na Twoje prawa, warto omówić konkretną sytuację, zanim podejmiesz decyzję o dalszych krokach.

Podczas konsultacji przeanalizujemy skład Waszego majątku, sposób jego finansowania, ewentualne wydatki drugiego małżonka na nowy związek oraz możliwości dochodzenia odpowiednich rozliczeń.

Jako adwokatka z Krakowa zajmująca się sprawami rozwodowymi i majątkowymi pomogę Ci ustalić, jakie roszczenia mogą być uzasadnione, jakie dowody warto zgromadzić i jak przygotować się do podziału majątku.

Konsultacje prowadzę stacjonarnie w Krakowie oraz online, również dla osób mieszkających poza Krakowem.

Umów konsultację w sprawie rozwodu lub podziału majątku

Zanim zgodzisz się na proponowany podział majątku albo rozpoczniesz spór o nierówne udziały, sprawdź, jakie masz możliwości prawne.

źródła:

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Skontaktuj się!

• Zdrada a podział majątku po rozwodzie
• Alimenty – jak je uzyskać w 2026 roku?
• Zabezpieczenie w sprawie o rozwód – jak uzyskać alimenty, uregulować kontakty lub władzę rodzicielską czas procesu?
• Dziecko mieszka ze mną, ale ojciec ma pełną władzę rodzicielską – kto decyduje o sprawach dziecka?
• Co zrobić, jeśli ojciec nie przychodzi na kontakty z dzieckiem?